Doujinshi – tốt hay xấu, và những nghệ sĩ manga nghĩ gì về nó?

31

Trước hết mình dùng từ “nghệ sĩ” để nói chung về những người liên quan tới manga (họa sĩ, tác giả cốt truyện, người vẽ minh họa…). Như các bạn đã biết, doujinshi là một thứ gì đó rất rất lớn trong cộng đồng fan manga, cũng như manga fandom ở Nhật Bản. Và Comiket – hội chợ hai lần hàng năm lớn nhất tại Nhật Bản về doujinshi, thu hút hơn nửa triệu người mỗi lần tổ chức. Con số này gấp 4 lần so với Anime Expo. Doujinshi có thể dựa trên rất rất nhiều chủ đề có thể có, với rất nhiều nguyên bản.

Tuy nhiên, như các bạn biết, đa phần doujinshi đều lấy cảm hứng từ manga/anime. 1 số thì dựa theo phim/game…Có cả tấn anime/manga có thể làm chủ đề, mới cũng như cũ, nổi tiếng hay không nổi tiếng. Và đa phần trong số đó là những anime/manga có cái kết “không vừa ý khán giả”. Và có rất nhiều vấn đề phát sinh ra từ doujinshi, tốt có và xấu đương nhiên cũng có.

Doujinshi không phải điều gì mới cả. Comiket đã xuất hiện từ năm 1975 và phát triển phổ biến đến mức mọi người quan tâm từ văn hóa 2D đều biết tới, và muốn/đã tham dự nó. Nhiều nghệ sĩ manga dưới 40 tuổi đã bắt đầu vẽ doujinshi, và một số nghệ sĩ nổi tiếng vẫn thường xuyên đắm mình trong thế giới đó – đặc biệt là khi họ muốn vẽ một manga mà không cần phải giải quyết các biên tập viên hoặc yêu cầu từ một nhà xuất bản.Yoshitoshi ABe,Ken Akamatsu,Kiyohiko Azuma và nhiều người khác đã xuất bản doujinshi sau khi nổi tiếng.

  Bất kì ai tham gia vào công việc kinh doanh manga 20 năm trở lại đây, đều sẽ là 1 thằng ngốc nếu nói rằng không mong đợi những doujinshi phát triển từ manga mà mình đã kinh doanh, với những cốt truyện mới, những tình tiết mới và hơn cả, vâng và cả “nện” nữa (cái này luôn luôn là phần chính của doujinshi), những hành động vượt quá giới hạn thông thường, đều rất thu hút. Các bạn không thích BL, Yuri, ok thôi. Nhưng có cả tấn hủ nữ phát cuồng vì mấy anh đẹp zai đi với nhau, xa hơn nữa là “ấy” nhau, và cũng có cả tấn đồng râm mong chờ các nhân vật nữ mình yêu thích “ấy” nhau. Và điều này mang lại lợi nhuận rất lớn cho những người biết nắm bắt cơ hội kinh doanh, cũng như đưa những luồng gió mới đi xa hơn (gió mát hay gió Lào thì chưa biết).

DOUJINSHI LÀ VI PHẠM BẢN QUYỀN, VÀ LÀ BẤT HỢP PHÁP, nhưng thực sự nó lại không phải là vấn đề lớn với các nhà sản xuất cũng như các nghệ sĩ. Phần lớn trong số họ không bình luận gì về việc này, nhưng 1 số lại khá là thích thú, và tất nhiên 1 số cũng không thích. Hideaki Anno, người sáng tạo ra Evangelion, đã từng bày tỏ rằng không tán thành với bao nhiêu người hâm mộ về việc họ thích cặp đôi Shinji và Kaworu, nhưng không nói rõ là doujinshi nào. Một số khác thì thấy ấn tượng về những khía cạnh phát triển mới, và những điều không tưởng có thể xảy ra với những nhân vật của họ, 1 số lại thấy buồn cười với những ý tưởng táo bạo mà fan nghĩ ra. Nhìn chung, họ không thấy có vấn đề gì về việc này cả. Và cộng đồng fan, cũng không mong đợi rằng doujinshi của mình sẽ nổi tiếng đến mức vượt qua bản gốc. Với số lượng không quá nhiều cho mỗi doujinshi được bán tại Comiket (nếu mình nhớ không nhầm thì là 2.000 bản), họ chỉ đang chứng tỏ rằng sự tồn tại của họ là tiêu biểu của 1 bộ phận nhỏ hâm mộ manga, một cách lành mạnh. Và vì thế, nếu cố tình gò ép họ vào khuôn khổ, sẽ không có ích lợi gì cho cả đôi bên.

 Tuy nhiên, không có cái gì hoàn toàn tốt đẹp cả. Vào năm 1999, Nintendo đã khởi kiện người tạo ra 1 số doujinshi Pokemon điên rồ, và đã gặp phải một loạt các sự công khai tiêu cực và bình luận của các phương tiện truyền thông về sự thừa nhận hợp pháp của họ. Và nổi tiếng nhất, có lẽ sự việc “Chương cuối cùng của Doraemon” – thứ chưa bao giờ được tác giả Fujiko F. Fujiko thực hiện. Và ông đã để lại thư cảnh báo cho những người hâm mộ biết về việc này. Đó là 1 doujinshi được tạo ra để trông giống một quyển Doraemon hợp pháp. (Các tác giả đã xin lỗi, ngừng công bố, và tự nguyện gửi tiền cho nhà xuất bản manga chính thức). Đây là hai sự kiện được biết đến rộng rãi nhất, và nó là tiền đề cho việc chống lại việc phân phối rộng rãi của doujinshi.

Nghiêm trọng hơn là việc xuất hiện các vụ phạm tội bằng cách bắt chước những tình tiết trong doujinshi. Gần đây nhất là sự việc cảnh sát tỉnh Saitama đã cho bắt giữ đối tượng Yazaki Yuuya (35 tuổi) với cáo buộc tấn công tình dục trẻ vị thành niên. Lời khai của nghi phạm cho biết hắn đã “bắt chước tình tiết trong một bộ doujinshi người lớn” để gây án. Và đây chỉ là 1 trong số nhiều những vụ án được công khai trên báo chí mà thôi.

Và với sự tăng trưởng bùng nổ một cách không tưởng của doujinshi nói chung cũng như các mặt hàng vi phạm bản quyền, các nhà kinh doanh đã bày tỏ những quan điểm của mình để kiểm soát những điều còn trong tầm tay, và một trong những điều đó là “doujin mark”, thứ mà các nghệ sĩ manga có thể đặt chúng vào trong manga của mình, để thể hiện sự khác biệt với doujinshi, miễn là chúng không được phân phối kĩ thuật số.

Doujin Mark

  Được tạo ra bởi Common Sphere vài năm trước đây, Văn phòng Nhật Bản của Creative Commons, nhãn hiệu này đi kèm với một bộ quy tắc cơ bản: họ không được phép theo dõi hoặc sao chép trực tiếp bất kỳ tác phẩm nghệ thuật chính thức nào và doujinshi phải được bán chỉ với những sự kiện pop-up như Comiket. (Các điều khoản bổ sung, như phân phối kỹ thuật số và bán hàng tại cửa hàng, có thể được thêm kèm theo một lưu ý bên cạnh biểu tượng). Dấu hiệu là sự cho phép trong các thông số đó và mặc dù không có bất kỳ hình phạt nào đối với việc không tuân theo các quy tắc này, tạo nên sự thoải mái giữa đôi bên.

Kết luận: Vậy thì doujinshi là tốt hay xấu. Rất khó để trả lời, với những gì đang diễn biến thì có lẽ mình sẽ nói là “tốt”. Những vấn đề tiêu cực có lẽ vẫn xảy ra, tuy nhiên nó chỉ là một số rất rất nhỏ, với những kẻ có đầu óc không bình thường mới có thể nghĩ ra và làm theo được. Những sự mới lạ trong doujinshi luôn mang lại cho người đọc những cảm giác thoải mái, vì họ được xem 1 cái kết như ý muốn, những nhân vật họ yêu thích đến với nhau, chứ không phải hụt hẫng như khi xem manga/anime bản gốc nữa. Cùng với đó là sức sáng tạo của những tác giả trẻ, với những ý tưởng độc đáo, luôn làm những người hâm mộ bất ngờ với những gì họ đang đọc. Và trên hết, doujinshi là 1 phần không thể thiếu trong văn hóa 2D mà ^^.

 

Comments
Loading...